YAZARLAR

Süleyman Kasım Şener

BİZ

Semra Şener

ATAMA ÖZLEM

HAVVA ÇETİNTÜRK

KAPLUMBAĞA ve BEN

Asuman Dokuzlu

UTANIYORUZ ATAM!!!

Halil Kanargı

YÜREK DİLSİZ KALIR

Mesut Çelik

Vefakar Ülkem

Gönül Şahin Mezkit

15 Temmuz günü



Halil Kanargı

JEOPOL?T?KA DÜ?ÜNCE VE ANAL?ZLER - 2

Kal?c? bölünmeye -yani iki devlete- tarihte Siyonist hareketin (ve ?srail devletinin) ve Filistinli Araplar?n birbirini izleyen temsilcilerinin tepkisi neydi? Uygulamada, her iki devlet de bundan hiç ho?lanmad?. Siyonistler/?srailliler aras?nda esasen hiçbiri bölünmeye olumlu bakmayan üç farkl? duru? bulunmaktayd?. Bir tarafta do?rudan kendine özgü (asl?nda Ürdün’ü de kapsayan) bir Yahudi devleti talep eden revizyonistler (ve onlar?n bugünkü ard?llar?; Likud gibi) var. Bunun ço?u savunucular? için bu, Yahudi olmayanlar?n söz konusu topraklardan kovulmas? da demek. Siyasi yelpazenin tam ters taraf?nda ise iki uluslu Arap-?srail devletinin kurulmas?n? isteyen (Judah Magnes, Martin Buber gibi) bir grup entelektüel var. Bu görü? 1948’de ?srail’in kurulu?undan sonra sönüp gitti. Bundan ba?ka, ?srail’de daha sonra orta yolcu siyasi liderler olacak orta yolcu Siyonistler de vard?. Bölünme fikrini, Yahudi devletinin s?n?rlar?n?n yava? yava? geni?lemesini te?vik edecek gerekli bir gerçeklik olarak kabul ettiler ki, bir gün ülkenin ço?unu veya tamam?n? elde etmeyi umuyorlard?. Bu muhakkak ki David Ben-Gurion ve Ariel Sharon gibi belli ba?l? ki?ilerin de tutumuydu.

    ?imdiye kadar iki devleti, kal?c? ve kesin bir çözüm olarak gören Siyonist/?srailli gruplar sadece, 1967’den sonra olu?an, “bar?? için toprak” de?i?imi teklifiyle bilinen Peace Now gibi hareketlerdi. Bu gruplar seçimlerde hiçbir zaman net bir ço?unluk elde edemedi ve konumlar? gere?i az?nl?ktan da az durumdalar.

    Arap/Filistin taraf?nda ise iki devlete kar?? direnç her zaman büyük oldu. Ba?lang?çta bu fikri ne olursa olsun savunan yoktu. Bu, Birle?mi? Milletler 1947’de taksime karar verdi?i zaman, Arap/Filistin kesiminde bunu kabul eden olmad??? içindir. Filistin Kurtulu? Örgütü (FKÖ) 1964’te özellikle bu fikre kar?? koymak için kuruldu. 1980’lerde duru?unu yava? yava? de?i?tirerek, 1993 Oslo mutabakat?n?n bir parças? olarak iki devlet fikrini resmen kabul etti. Birçok ?srailli için her ?eye ra?men bu duru? de?i?ikli?i sadece taktikseldi, gerçek de?ildi. Ben Gurion ve Sharon’un yapt??? gibi taksimi geçici bir realite olarak kabul ettiler ve her zaman tek devletli çözüme do?ru ilerlemeyi umdular. Ne var ki, bugün, Filistin devlet ba?kan? Mahmud Abbas iki devletli çözümün ?iddetli ve aç?k bir savunucusudur. Suudi Arabistan’?n ba??n? çekti?i Arap Devletleri bu duru?u onaylamaya aç?kça haz?r. Di?er taraftan ?srail Ba?bakan? Ehud Olmert bir Filistin Devleti yarat?lmas?n?n en iyi ihtimalle ?l?ml? bir yanda??d?r.

    Öyleyse var?lacak bir anla?madan ne beklenebilir? The New York Review of Books’ta sekiz tan?nm?? ?ahsiyetin iki devletli çözüm için son ça?r? olarak nitelenebilecek beyanat?nda kabul edilen kadar? de?il elbette. Bu beyannameye “Mahvedici sonuçlar? olan ba?ar?s?zl?k riskleri” gibi bir bak?ma u?ursuz bir ba?l?k veriyorlar. ?mzac?lar kimler? ?lk isim Zbigniew Brzezinski, Jimmy Carter’?n ulusal güvenlik dan??man? ve Barack Obama’n?n en önemli dan??man?. Dikkate de?er di?er üç Demokrat; Irak çal??ma grubu e? ba?kan? Lee Hamilton, Bill Clinton döneminin D??i?leri Bakan? Yard?mc?s? Thomas Pickering ve John F. Kennedy’nin özel dan??man? Theodore Sorenson. Cumhuriyetçiler de böyle belli ba?l? ki?iler: Gerald Ford’un ve George H. W. Bush’un ulusal güvenlik dan??manl???n? yapm?? Brent Scowcroft (genellikle baba Bush’un gayr? resmi sesi olarak kabul edilir), baba Bush’un ticaret temsilcisi Carla Hills, eski senatör Nancy Kassenbaum-Baker ve Amerikan Merkez Bankas? eski ba?kan? Paul Volcker.

9/3/2008
Bu yazı 1199 defa okundu.

Diğer Yazıları