YAZARLAR

Süleyman Kasım Şener

Başkan!

HAVVA ÇETİNTÜRK

KAPLUMBAĞA ve BEN

Halil Kanargı

YÜREK DİLSİZ KALIR

Atilla Dağıstanlı

BUGÜN 1 MAYIS

Mesut Çelik

Vefakar Ülkem

Gönül Şahin Mezkit

15 Temmuz günü



HAVVA ÇETİNTÜRK

DOĞUM GÜNÜN KUTLU OLSUN ATAM!

DOĞUM GÜNÜN KUTLU OLSUN ATAM! AYDINDAN GELEN BİR SES

Bu yazımın bende çok özel bir yeri vardır. 19 Mayıs....

1933 yılından sonra 19 Mayıs’larda Aydın’da Gazi Günü kutlanmaya başlanmasının ve bundan sonra tüm Türkiye’yi sararak Gençlik Bayramı’na dönüşmesinin hikayesini biliyor musunuz?

Bu bilgiyi, 1949 yılında “Cumhuriyet” ve “Ses” gazetelerinde yayınlanan “Atatürk’ün Doğum Günü” başlıklı bir yazıdan (Aydın Eski Eserleri Sevenler Derneği arşivinde mevcut) öğrendim. Yazı aynı zamanda Aydın’da Ses Gazetesinin 221’inci sayısında ve 20 Mayıs 1949 yılında yayınlanmış.

Yazı “Hulisi Akdoğan” (Aydın Ortaokul Tarih Öğretmeni) tarafından kaleme alınmış ancak Hilmi Tükel bunu “Hulisi Akdoğan Üstadımızın bu yazısı gazetemize geçen 19 Mayıs’ta geç geldiğinde koyamamıştık. Üstat Cumhuriyet Gazetesine yollamış. Yazı ‘Yunus Nadi Mükafatı’ sütununda çıkmıştır. Birincilik dileriz.” notu ile daha sonra yayınlamış. Şimdi çok ilginizi çekecek bu yazıyı aynen aşağıya alıyorum.

Atatürk’ün Doğum Günü

Aydın Halkevi Tarih-Dil-Edebiyat Komitesi teklifim üzerine 1932 yılı çalışma programına bir “Gazi Günü” koymuştu. Ben o zaman bu komitenin başkanı bulunuyordum. CHP Genel Sekreterliğinden o günün yapılması müsadesi de alınmıştı. Fakat bunu nasıl yapmalı idik? Biz Gazinin doğduğu günü bulmak ve bu günü kutlamak kararında idik. Tarih kitaplarında bunu bulamayınca o zaman Türk Tarih Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı ile beraber 1932 yılı Temmuzunun ikinci cumartesi günü Ankara’da birinci T. Tarih Kurultayını toplamıştı. 11 Temmuza kadar 9 gün devam eden kurultaya ben de Aydın Orta Okul Tarih Öğretmeni sıfatıyla Milli Eğitim Bakanının daveti üzerine katılmıştım. Kurultay günlerinde Rahmetli Reşit Galip’e ve Bay Hikmet Bayır’a Atatürk’ün doğduğu günü sormuştum. Kendileri de bilmediklerini ve Ata’ya soracaklarını söylediler. Bunlardan müsbet bir karşılık alamadım. Kurultayın bitiminde Atatürk Kurultaya katılanlara Gazi Orman Çiftliğinde bir çay ziyafeti vermişti. O zaman Ata çok neşeliydi. Tarih öğretmenleriyle samimi ve serbest görüşüyordu.

Tam karşısında ben, tarih öğretmeni Berham Şapolyo ve etrafında Milletvekili bay Mahzar Müfit’in hatıra defterini elde etmiş, Ata’ya, Ankara’da İlk büyük Millet Meclisinin kuruluş gününü ve o zamanın canlı hatıralarından ve Milletvekillerinin Ankara’da barınmak hususunda çektikleri ıstıraplardan bahsediyordu. Atatürk bu hatıraları merakla dinliyor ve arada bazı düzeltmeler yapıyordu. O sözünü bitirince ben Ata’ya:

-“Gazi hazretleri; Aydın Halkevi Tarih-Dil-Edebiyat Komitesi programında bir (Gazi Günü) kabul etmiştir. Tarihleri araştırdım. Doğduğunuz günü bulamadım. Lütfen beni tenvir buyurur musunuz?” dedim.

Ata bu sorum üzerine çok heyecanlandı. Bu kızaran yüzünden anlaşılıyordu. Kollarını yana açarak, başını eğerek, asilane ve çok samimi bir jestle

-“Bana onu sormayınız Ben doğduğum günü bilmiyorum” dedi.

Bu hitap karşısında ben donakaldım. Ataya;

-“Biz 23 Nisan’a takaddüm eden günde yapmak istiyorduk. Zat-ı devletleri bizi bu hususta tenvir duyurmayınca karanlıkta kaldık” dedim.

Ata, bir lahza düşünceye daldı. Başını kaldırarak, Ankara’nın geniş ufuklarına baktı. Elindeki sigarasının dumanlarını savurarak, öyle ise “Samsun’a çıktığım günü yapınız” dedi. Etrafını saran yüzlerce tarih öğretmene dönerek:

-“Samsuna ne zaman çıktım?” diye sordu.

-Tarih öğretmenleri hep bir ağızdan:

-“19 mayıs 1919” diye bağırdılar

Bu söz üzerine ben Ata’ya; “Teşekkürler ederim” diyerek yanından uzaklaştım.

1933 yılı Mayıs ayında Atatürk’ün bu yüksek direktiflerine uyarak Aydında Halkevi tarafından komitemizin tertiplediği bir programla (Gazi Günü) tarihi töreni yapılmağa başlandı. Bu tören her 19 Mayıs günü tekrarlandı Devrim ve tarihi olaylar inkişaf ettikçe bugün bütün Türkiye’yi saran bir durum aldı. Sonra 19 Mayıs Gençlik Bayramı oldu.

Hulisi Akdoğan

Yazan Aydın Ortaokul Tarih Öğretmeni Hulusi Akdoğan, 1949 yılında Aydın’da Ses Gazetesinde tekrar aktaran Hilmi Tükel… Mekanları Cennet Olsun!

Havva Çetintürk

Flaş Gazetesi Köse yazarı

19.05.2017
Bu yazı 852 defa okundu.

Diğer Yazıları