YAZARLAR

Süleyman Kasım Şener

BİZ

Semra Şener

ATAMA ÖZLEM

HAVVA ÇETİNTÜRK

KAPLUMBAĞA ve BEN

Asuman Dokuzlu

UTANIYORUZ ATAM!!!

Halil Kanargı

YÜREK DİLSİZ KALIR

Mesut Çelik

Vefakar Ülkem

Gönül Şahin Mezkit

15 Temmuz günü



Mehmet ÖZÇAKIR

GELDİ EY ŞEHRİ RAMAZAN, BEREKETİ BUGÜN İLK CUMASINDAN..!

Ramazan ayının müjdecisi günlerden   arefe  Cuması  bugün.

Yarın ise 30 günlük   nefisle  mücadelenin  ilk günü.
 Orucun faziletiyle  kutsal ayın huzuru artacak

.Bu hafta sizler için Aydın Camilerini araştırdım. 

Cami  kelime anlamıyla Cem yani “toplayan, bir araya getiren” anlamında  toplanma bir araya gelme ve toplanılan  yer anlamını taşır.

Aydın  ve İlçelerinde  tarihimize tanıklık eden ender  yapılardır Camilerimiz.

1922 yılında  Kurtuluş Savaşıyla , Yunan işgaline son verilmesinin ardından çekilen  işgal kuvvetleri   kenti  yakıp yıkmıştı.Bu Vandallığın ardından , tüm ahşap yapılar yanıp kül olurken , günümüze ecdadın yaptığı taş duvarlı camiler ayakta kalabilmiştir. Anadolu da ve Aydında yaşayan yabancıların terk etmesinden sonra, dini mekanlarından bazı kiliseler tadilatla Camiye dönüştürülmüş olup , bunlardan Didim ilçesi eski yerleşimi Hisar mahallesindeki  Cami buna örnektir.

Bugün  ilinmizde  yer alan  en eski tarihi Camilerimizden Aydın’ da bir mahalleye isim olan   Veysipaşa (Üveyspaşa ), Ramazanpaşa, Süleyman bey cami,Eski Yeni  adıyla da  bilinen  Hasançelebi Cami, Cihanoğlu Cami ve Külliyesi  , Bir örneği Köşk Yavuzköy de bulunan  benzer mimari deki , Kırmızı minare cami olarak  bilinen   Şemsi paşa Camisi  en belirgin  Osmanlı yapılarıdır. Diğer tarihi  ibadet mekanlarından tarihi  özellikler taşıyan   Çine Ahmet Gazi Cami, Didim  İlyas bey cami , Söke Hacı  Ziya Camii, Söke İlyasağa Cami (Koca cami ) ,Karacasu  Çarşı Camisi ,Koçarlı Cihanzade  Mustafa Camii,Koçarlı Dedeköy Cami,

CİHANOĞLU CAMİİ 

Aydın, Köprülü   Mahallesi’ndedir. Müderris Cihanoğlu Abdülaziz tarafından 1756 yılında yaptırılmıştır. Moloz taş ve tuğla karışımı olan cami, 9.50x9.50 m. Boyutunda kare planlıdır. XVIII.yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı mimarisine egemen olan barok üslubunda yapılmıştır. Bu özellikler sütunlarda, kabartma motiflerinde ve mimarisinde tümüyle yansımıştır. Camiye 15 basamaklı bir merdivenle çıkılır. Son cemaat yeri dört yuvarlak sütun üzerine oturtulan üç kubbe ile örtülüdür. Giriş kapısının etrafı mermer sövelerle sınırlandırılmıştır. Bu kapının üzerinde hicri .1170 ( Mildi 1756) tarihli yapım kitabesinde
“Her kim bu camiyi kılmış, binası müstedam olsun İlâhi ruzu mahşerde şefi-i Mustafa olsun. Sahibül hayrat velhasenat el hac Abdülaziz Efendi 1170. “ yazılıdır.

 

DİDİM  İLYAS BEY CAMİİ

 Milet antik kenti içinde    Balat Köyü’ndedir. Menteşoğullarından İlyas Bey tarafından 1404 yıllarında yaptırılmıştır. Cuma Camisi ismiyle tanınan bu caminin yapımında Miletos antik kentinin mermer blok taşlarından yararlanılmıştır. Bu yüzden de caminin içerisi ve dışı düzgün mermer bloklarla kaplanmıştır. Kare planlı caminin kuzeydeki mermer, taş işçiliği yönünden önemli sivri kemerli kapısı üzerinde h.806 (1403) tarihli üç satırlı yazıtı bulunmaktadır.

 

KOÇARLI CİHANZADE MUSTAFA CAMİİ

 

Hacı Mustafa Ağa Camii adıyla da anılmaktadır. Koçarlı kent merkezinin en eski camisidir. Çarşı içerisinde merkezi bir konuma sahiptir. 17. yüzyılın ikinci yarısında (1753-1756) yapıldığı bilinmektedir. Birincisi 1850’li yıllarda olmak üzere birkaç defa onarım geçirmiştir. En son onarım ise betonlaşmayı önlemek ve oluşan tahribatları gidermek için birkaç yıl önce yapılmıştır.

RAMAZAN PAŞA CAMİİ 

Aydın Çarşısı içerisindeki Ramazan Paşa Camisini 1595’te Üveys Paşa’nın kardeşi Ramazan Paşa yaptırılmıştır. Cami 1899 depreminde tamamen yıkılmıştır. Günümüze ulaşan camiyi Sökeli Halil Paşa yaptırmış, orijinalliğinden uzaklaşan camide karmaşık bir üslup görülmektedir. Burada Avrupa mimarisinden yararlanılmak istenmişse de bunda başarılı olunamamıştır. Cami, kare planlı olup, kesme taştan yapılmıştır. Kubbe kasnağındaki yuvarlak pencereler barok kıvrımlarla çevrelenmiştir. Ahşap giriş kapısı, oyma işleri ile bezenmiştir. Yapının üzeri büyük bir kubbe ile örtülmüştür. İçerisini barok üslubu anımsatan on uzun pencere ve su damlacığı şeklindeki küçük pencereler aydınlatmaktadır. Alçı kabartmalar, renkli cam işçiliği ve ağaç oymacılığı bakımından süslemeleri önemlidir. Caminin iç bezemesi bütünüyle barok üsluptadır. Kurtuluş Savaşı sırasında 22 Mayıs1919’da direniş toplantısı bu cami içerisinde yapılmıştır.

ÜVEYS PAŞA CAMİİ 

Aydın’ın en eski camisi olan Üveys Paşa Camisi, Kadı Muhiddin Efendi’nin oğlu Mısır Beylerbeyi Üveys Paşa tarafından 1568 yılında yaptırılmıştır. Üveys Paşa, Başdefterdarlık ile Budin ve Mısır Beylerbeyliklerinde bulunmuştur.  Avlu içerisinde kare planlı tek kubbeli küçük bir camidir. Yüksek kasnak üzerine oturan kubbesi kiremit kaplıdır. Dört sütunlu son cemaat yeri kirpi saçaklıklı üç kubbecik ile örtülmüştür. Giriş kapısı üzerinde yazıtı bulunmaktadır. Mihrap ve minberinde dikkati çeken bir bezeme olmayıp sadedir. Büyük olasılıkla caminin yandığı sırasında içerisindeki bezemelerle birlikte tahrip olmuştur. Cami 1899 depreminde yıkılmış, yeniden yapılmış, Yunan işgali sırasında yakıldığından 1947-1948 yıllarında onarılarak bugünkü durumuna getirilmiştir.

ÇİNE ESKİÇİNE AHMET GAZİ CAMİ

 

Aydın Çine’ye bağlı Eski Çine Köyü’nde bulunan Ahmet Gazi Camii (Ulu Cami) Miladi 1308 yılında (XIV.yy’ın ilk yarısı) inşa edilmiştir. İnşaatı hakkında ayrıntılı bilgiler bulunmamaktadır. Tarihi belgelere bakıldığında Cami’nin Menteşoğlu Orhan Bey döneminde, oğlu Hızır Bey tarafından yaptırılmış olması kuvvetle muhtemeldir. Ancak XIV. yy’ın ikinci yarısında Cami Menteşoğlu İbrahim Bey’in oğlu Ahmet Gazi Bey (1366’da Menteşe Bey’i oldu, 1390 yılında vefat etti.) tarafından iyileştirilerek tekrar canlandırılmıştır. (Babası İbrahim Bey’in ölümü M.S. 1358’dir.) 
Ahmet Gazi Camii Döneminin en geniş kubbeli camisidir. Aydın İli’nin bilinen en eski camisidir. Aynı zamanda Batı Anadolu’da ki ilk Türk Ulu Eserlerindendir.

KOÇARLI CİHANZADE MUSTAFA CAMİİ 

Hacı Mustafa Ağa Camii adıyla da anılmaktadır. Koçarlı kent merkezinin en eski camisidir. Çarşı içerisinde merkezi bir konuma sahiptir. 17. yüzyılın ikinci yarısında (1753-1756) yapıldığı bilinmektedir. Birincisi 1850’li yıllarda olmak üzere birkaç defa onarım geçirmiştir. En son onarım ise betonlaşmayı önlemek ve oluşan tahribatları gidermek için birkaç yıl önce yapılmıştır.

Tüm bu  kutsal  mekanlarımız  gece ve gündüz  yüzyıllardır  ayakta ve  ibadete   açık.

Bizden sonra da daha nicelerine hizmet verecek.

Yumnus Emre nin dediği gibi “mal sahibi mülk sahibi ,hani bunun ilk sahibi..?Mal da yalan mülk de yalan var biraz da sen oyalan “ dediği gibi, eğer aldığımız soluğu hemen geri veriyorsak , bu dünya  bizim misafir evimiz.
Kimse de bu fani dünyadan sağ çıkmadığında göre , ramazan’ın  feyzinden bereketinden yararlanan ve  yarın ölecekmiş gibi yaşayan  , ama hiç ölmeyecekmiş gibi çalışan kullardan olmak dileğiyle Ramazanımız hepimize mübarek olsun.

Mehmet ÖZÇAKIR

mehmetozcakir@hotmail.com

PK:110 EFELER – AYDIN

GSM : 5427608691

 

 

 

 

 

26.05.2017
Bu yazı 369 defa okundu.

Diğer Yazıları