YAZARLAR

Süleyman Kasım Şener

BİZ

Semra Şener

ATAMA ÖZLEM

HAVVA ÇETİNTÜRK

KAPLUMBAĞA ve BEN

Asuman Dokuzlu

UTANIYORUZ ATAM!!!

Halil Kanargı

YÜREK DİLSİZ KALIR

Mesut Çelik

Vefakar Ülkem

Gönül Şahin Mezkit

15 Temmuz günü



Mesut Mezkit

Krizi nasıl yönetmeliyiz?

Kriz kelimesinden kastedilen, işlerin tabii gidişatına menfi tesir eden ve fevkalade olan her şeydir. Bu bir tabii afet, yangın, savaşta düşman tarafından ani bir saldırıya maruz kalma vs. olabilir.

 

Ailenin, grubun, iş yerinin mes'uliyeti her zaman liderde olduğundan, kriz anında da herkesin gözü ona çevrilir. Böyle durumlarda omuzlarındaki yük daha da ağırlaşır. “Gerçek kaptan fırtınalı havada belli olur” sözü boşuna söylenmemiştir.

 

Öncelikle iyi bir lider, daha krizle karşılaşmadan, ferasetiyle onun ipuçlarını görerek veya daha ipuçlarını bile görmeden tedbir alarak, kriz ortamının oluşmasına engel olur. Mesela Rasülüllah Efendimiz (sav)’in, Uhud Harbi’nde düşmanın saldırması muhtemel olan tepeye 50 okçu yerleştirmesi muhakkak bir krize çok güzel bir tedbirdir. Bir topluluğun yaşadığı bir yerde asıl olan, her türlü tehlikeye karşı tedbiri en üst düzeyde tutmaktır. Bu yüzden “Beşeri müesseseler kontrole muhtaçtır.” denilmiştir.

 

Buna rağmen bir krizle karşılaşıldığında lidere düşen ilk vazife soğukkanlılığını muhafaza etmek, panik yapmamaktır. Zira herkesin panik halinde olacağını düşünürsek en az bir kişinin sakin bir halet-i ruhiyeyle ani çözümler bulması elzemdir. Kriz anında yapılması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:

 

Güvenlik odaklı çalışır

 

Mesela bir yangın çıktığını düşünelim. Öncelikle insanların mümkün olduğu kadar yangın mahallinden uzaklaştırılması gerekmektedir. Lider, öncelikle bunu temin eder.

 

İşin ehlini gördüğünde geri çekilmesini bilir

 

Burada lider, krizi kendinden daha iyi yönetecek kişiye bütün yetkilerini devretmeyi bilmelidir. Mesela bir yangına müdahaleye gelmiş itfaiyecilere, itfaiyeci şefi liderlik yapar, orada yaşayan insanların lideri değil! Burada tarihten bir misal vermek isterim:

 

Sultan İkinci Murat Han, oğlu İkinci Mehmet’e tahtı bırakıp uzlete çekilmişti. Henüz 12 yaşında birinin pdişah olması Haçlıları harekete geçirdi. Onların Osmanlı üzerine gelmek için hazırlık yaptıklarını haber alan İkinci Mehmet, bu kriz durumuyla tek başına mücadele etmek isteyebilirdi. Ancak Babası bu işe daha ehil olduğundan onu tekrar tahta davet etti. Ve böylece Varna Zaferi kazanılmış oldu.

 

Krize müdahale edenleri motive eder

 

Kriz anında insanlar çok farklı bir halet-i ruhiyeye bürünürler. Ancak lider, topluluğun motivasyonunu hep takviye etmek, morallerini en üst düzeyde tutmak zorundadır. Motivasyonu etkileyecek her olumsuzluğa engel olmaya çalışmalıdır. Mesela Uhud Harbi’nde Rasûlüllah Efendimiz (s.a.v)’in vefat ettiği haberi yayılınca Eshab-ı Kiram’ın morali bir anda bozuldu.

 

Bunu gören Rasülüllah Efendimiz (s.a.v) onların moralini takviye etmek için, -çok tehlikeli olmasına rağmen- bir kayanın üzerine çıkarak yüksek sesle hayatta olduğunu ilan etmiş ve Eshab’ın moralini takviye etmiştir.

 

İstişare nefes almak kadar önemlidir

 

İstişare yapmak bir lider açısından son derece önemliyken, kriz anında daha çok önem kazanır. Zira işlerin normal gidişatında lider her şeyi görebilir ama kriz anında çok basit bir ayrıntıyı bile gözden kaçırmak mümkündür. Bu yüzden istişareye ehil insanları toplayarak kriz masaya yatırılmalı ve çözüm yolları aranmalıdır. Rivayete göre İstanbul’da bir kamyon, üzerindeki yükün yüksekliği hesap edilemeyince bir köprünün altından geçerken köprüye sıkışmış. Şoför ileri geri gitmeye çalışmış ama bir türlü kamyonu çıkaramamış. Kamyondan inip çevreden gelenlerle beraber “ne yapabiliriz” diye istişare ederken onları dinleyen bir çocuk “lastikleri indirseniz” deyivermiş. Hiç kimsenin aklına gelmeyen çözüm bir çocuğun aklına gelmiş. İstişarede böyle bir hikmet vardır.

 

Neticede sadece lider değil her insan, her türlü fevkaladeliğe karşı teyakkuzda olmalı, en kötü şartları düşünerek tedbir almalıdır. “Dünyanın bin bir türlü hali var” sözü akıldan çıkarılmamalı…

 

05.01.2016
Bu yazı 934 defa okundu.

Diğer Yazıları