YAZARLAR

Süleyman Kasım Şener

BİZ

Semra Şener

ATAMA ÖZLEM

HAVVA ÇETİNTÜRK

KAPLUMBAĞA ve BEN

Asuman Dokuzlu

UTANIYORUZ ATAM!!!

Halil Kanargı

YÜREK DİLSİZ KALIR

Mesut Çelik

Vefakar Ülkem

Gönül Şahin Mezkit

15 Temmuz günü



Süleyman Kasım Şener

Özgürlüksüz Türk'e ülke gerekmez

27 Mayıs 1919.

Aydın’ın kara günü.

15 Mayıs’da İzmir’e çıkartma yapan Yunan askerleri 27 Mayıs 1919’da Aydın’ı işgal ettiler.

Dönemin Belediye Başkanı Emin Bey, şehrin anahtarını bizzat Yunan komutana teslim etti.

Güzel Aydın’da artık Türk Bayrağı değil, Yunan Bayrağı dalgalanıyordu..

Derken, 16 Haziran 1919’da Kuvayi Milliye’nin ilk darbesi indi Yunana.

Yörük Ali Efe ve kızanları, sabahın erken saatlerinde Sultanhisar’daki Malgaç Köprüsünde mevzilenmiş Yunan askerlerine saldırdı.

İlk baskındı bu.

Zaferle sonuçlandı.

Ardından 22 Haziran’da Erbeyli Baskını gerçekleşti.

Vatanını sevenler, bu uğurda canını vermeye hazır olanlar karşılarındaki düzenli orduya saldırmaktan geri durmuyorlar, canları pahasına Yunanlılara saldırıp, onlara zaiyat verdiriyorlardı.

 

Malgaç baskınından dört gün sonra 20-21 Haziran 1919 günü Erbeyli istasyonu baskını yapıldı. Muğla, Çine, Aydın çevresi halkından oluşan 70 kişilik bir Milis birliği Bakırköylü Teğmen Kadri Bey ve makinali tüfek kumandanı İzzet Bey’in çevresine toplandı.

Sınırteke köyü yakınlarından başlanarak Erbeyli istasyonuna doğru sessizce ilerlediler.

Erbeyli istasyonunu koruyan Yunan birliğine dört taraftan saldırdılar.

İstasyonda bulunan tam mevcutlu Yunan Efsun Bölüğünün bir kısmı geceleri Erbeyli Köyü’nde oturuyordu. Milislerin köyde oturan düşman birliği hakkında bilgileri yoktu.

 İlk baskın bombasını Çineli 55 yaşlarında bir kahraman fırlattı. Ani olarak büyük bir baskın ve yaylım ateşi başlamıştı. Yunan Efsun birliği neye uğradığını bilemeyerek şaşkına dönmüştü.

Bu mücadele sahnesi sabaha kadar surdu.

Köy tarafından açılan düşman ateşi ile Milisler iki ateş arasında kalmalarına rağmen savunma savaşı vererek sabahleyin çekildiler.

Milisler makinalı tüfek onbaşısı dahil, yedi şehit vermişlerdi. Çineli kahraman bombacı da ağır yaralı idi.

Bu baskında Yunan bölüğü 30 ölü, 45 yaralı verdiği gibi büyük bir korkuya kapılmıştı.

22 Haziran 1919 günü düşman ölü ve yaralılarını trenle Aydın’a getirerek burada kalan Türk halka gösterdi.

Yunanlılar, aynı gün Erbeyli ve civarında ele geçirdikleri 72 Türk vatandaşı ile Germencik ve İncirliova'da silahsız vatandaşımızı öç almak için öldürdüler.

 

Erbeyli baskınında şehit düşenlerin hatırasına, 21.06.1919'da bir anıt yaptırılmıştır. Anıt üzerinde; Arkadaş Anayurda saldıranlara ilk kurşun atan yiğitleri unutma, o yiğitler ki bu koşuğu okuyarak yurda canlarını armağan ettiler;

Öz Türk olan yağınına baş eğmez Özgürlüksüz Türk'e ülke gerekmez

yazmaktadır.

 

İşte Erbeyli Baskınından sadece 6 gün sonra 28 Haziran’da Kuvayi Milliye güçleri, Aydın’ı kuşatırlar. Göğüs göğüse çarpışma başlamıştır artık. 29 Haziran günü, çarpışmalar iyice şiddetlenmiş, Yunanlılar şehrin bazı yerlerini terk etmek zorunda kalmışlardır.

Kozdibi’nden Bey camiye doğru gelmeye çalışan Kuvayi Milliye güçlerine, Bey Camii Minaresinden ateş açılıyor, kuvvetler ilerleyemiyordu.

İşte Efelerin Efesi Yörük ali Efe, tek mermiyle minaredeki Yunan askerini vuruyor ve Yunanlılar Topyatağı’na kadar geri çekilmek zorunda kalıyordu.

Bugün, o tarihi çatışmanın anısına 1927 yılında oraya dikilen bir anıt vardır.

Şehitler Abidesi.

Hani şehrin tam göbeğinde.

Kavşakta.

Hergün önünden mutlaka geçtiğimiz, ancak üzerinde ne yazdığını dahi bilmediğimiz abide.

Aydın Şehitler Abidesinin kaidesi üzerinde şu değerli sözler yazılı bulunmaktadır.

 

" Burası İstiklal ve Hürriyeti için şehit düşen mukaddes Türklerin mabedidir.

Burası İstiklal tarihini kanı ile yazmış Türkün mabedidir.

Burası, bağrı yanık ninelerin öksüz ve yetim çocukların memleketidir. Onları unutma.

Ey zair, bu abidenin önünde dur. Vatan için aşk ve rüyalarına veda etmiş kurbanları düşün. 7 Eylül 1338 "

 

Takvimler 30 Haziran’ı gösterdiğinde güzel Aydın’da artık Yunanlı askeri kalmamıştı. Şehir, Kuvayi Milliye tarafından işgalden kurtarılmıştı.

Ancak bu durum çok uzun sürmeyecekti.

Binbir güçlükle Yunan işgalinden kurtarılan şehir 4 Temmuz 1919’da ikinci defa Yunan işgaliyle karşılaşmıştı.

Milis kuvvetler, güneye ve batıya çekilmiş, Yunan askerlerine direnmemişti.

Ancak, Yunan askerine rahat yoktu.

Taki 7 Eylül 1922’de bu toprakları terk edip gidinceye kadar…

Evet.

Anadoluda iki defa işgale uğramış, iki defa kurtarılmış tek şehirdir Aydın.

Efelerin, yiğit insanların,

Vatanım da vatanım diyenlerin memleketidir Aydın.

Dört bir tarafında şehitlikleri ve abideleriyle bizlere her gün o kara günleri hatırlatır bu topraklar.

Özgürlüksüz Türk'e ülke gerekmez” diyenlerin, bu uğurda canlarını seve seve verenlerin şehridir Aydın.

Burası Türklerin mabedidir.

Unutma.

Unutturma..

(Yörük Ali Efe ve diğer Efelerin anısına…)

28.06.2017
Bu yazı 309 defa okundu.

Diğer Yazıları